როგორ ცვლის 2026 წლის რეფორმა უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობას საქართველოში?

2026 წლის 1 ივლისიდან სახელმწიფო უნივერსიტეტებში ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის საფეხურებზე სწავლა უფასო ხდება. ეს ისტორიული გადაწყვეტილებაა, რომელიც არსებითად ზრდის უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობას და ათასობით ახალგაზრდას აძლევს შანსს, ფინანსური ბარიერების გარეშე მიიღოს სასურველი განათლება.

ეს ცვლილება განსაკუთრებით აქტუალურია პირველკურსელებისთვის, რომლებიც სწორედ ამ პერიოდში იწყებენ თავიანთ აკადემიურ გზას. როგორც განათლების კომიტეტის თავმჯდომარემ, გივი მიქანაძემ აღნიშნა, „საქართველო უერთდება მსოფლიოს იმ მცირერიცხოვან ქვეყნების ჩამონათვალს, სადაც სწავლის ყველა საფეხური უფასოა“. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ სწავლის სურვილი და მოტივაცია გაქვთ, სახელმწიფო მაქსიმალურად შეგიწყობთ ხელს.

ეს რეფორმა მნიშვნელოვნად შეამცირებს იმ ფინანსურ წნეხს, რომელსაც ბევრი ოჯახი განიცდიდა სწავლის საფასურის გადახდისას. შედეგად, სტუდენტებს მეტი დრო და რესურსი დარჩებათ სწავლაზე კონცენტრირებისთვის, დამატებითი კურსების გასავლელად თუ სტაჟირებებში მონაწილეობისთვის. ეს ცვლილება ასევე გაზრდის კონკურენციას უნივერსიტეტებში, რაც, თავის მხრივ, სწავლების ხარისხის გაუმჯობესებასაც შეუწყობს ხელს.

როგორ გავუმკლავდეთ სტრესს სტუდენტობისას?

სტუდენტობა მხოლოდ ლექციებსა და გამოცდებს არ ნიშნავს. ეს ის პერიოდია, როდესაც ბევრი რამ პირველად ხდება: დამოუკიდებელი ცხოვრება, ახალი სოციალური გარემო, პასუხისმგებლობების ზრდა. ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ მაკრიდესის კვლევის თანახმად, სტუდენტების 60% სტრესის მაღალ დონეს განიცდის. მთავარია, გახსოვდეთ, რომ დახმარების თხოვნა სისუსტე კი არა, სიძლიერის ნიშანია.

ბევრი ქართული უნივერსიტეტი უკვე აქტიურად ნერგავს უფასო ფსიქოლოგიური დახმარების სერვისებს. მაგალითად, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და თბილისის სამედიცინო აკადემიაში სტუდენტებს შეუძლიათ, მიმართონ ფსიქოლოგს შფოთვის, დეპრესიის, ურთიერთობების პრობლემებისა თუ საგამოცდო სტრესის დროს. 2019 წლის მონაცემებით, მხოლოდ თსუ-ში ამ სერვისით 20-მდე სტუდენტმა ისარგებლა და ეს რიცხვიც მუდმივად იზრდება.

სტრესთან გამკლავება მარტივი არ არის, თუმცა შესაძლებელია. ქვემოთ მოცემულია რამდენიმე გავრცელებული პრობლემა და მათი გადაჭრის გზები:

გახსოვდეთ, რომ ფიზიკური აქტივობა, ჯანსაღი ძილი და მეგობრებთან ურთიერთობა სტრესის შემცირების საუკეთესო ბუნებრივი საშუალებებია.

რა ბარიერები აფერხებს ქართველ სტუდენტებს საზღვარგარეთ სწავლაში?

მიუხედავად იმისა, რომ საზღვარგარეთ სწავლის სურვილი ბევრს აქვს, არსებობს კონკრეტული ბარიერები, რომლებიც ამ პროცესს ართულებს. იმ სტუდენტებიდან, რომლებიც უცხოეთში სწავლას არ გეგმავენ, 16%-ისთვის მთავარი დაბრკოლება ფინანსური პრობლემებია. 11% ენის არასაკმარის ცოდნას ასახელებს, ხოლო 10% – სავიზო რეგულაციებს.

ფინანსური საკითხი, რა თქმა უნდა, ყველაზე მწვავედ დგას. ბევრს ჰგონია, რომ საზღვარგარეთ სწავლა აუცილებლად ათიათასობით ევროსთანაა დაკავშირებული, რაც ყოველთვის ასე არ არის. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, არსებობს უამრავი სრული დაფინანსების პროგრამა, განსაკუთრებით ევროპის ქვეყნებში. მაგალითად, ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი ქართველ სტუდენტებს სწავლის საფასურის სრულად დაფარვას სთავაზობს, თანაც საერთაშორისო სტუდენტების 85% ესტონეთში ცხოვრების ხარჯებით კმაყოფილია.

სავიზო პროცედურებიც დროსა და ყურადღებას მოითხოვს. საჭირო დოკუმენტაციის შეგროვება, საბანკო ამონაწერების მომზადება და საელჩოსთან კომუნიკაცია ხშირად სტრესულია. ამიტომ, როგორც კი სასურველ უნივერსიტეტს შეარჩევთ და მიღების წერილს მიიღებთ, დაუყოვნებლივ დაიწყეთ სავიზო პროცესზე ზრუნვა. ბევრი უნივერსიტეტი თავად უწევს კონსულტაციას სტუდენტებს ამ საკითხში. მთავარია, დროულად და სწორად დაგეგმოთ თითოეული ნაბიჯი.

ხშირად დასმული კითხვები

რომელ ქვეყნებში სწავლობენ ყველაზე ხშირად ქართველი სტუდენტები გაცვლითი პროგრამებით?

ბოლო წლების მონაცემებით, ქართველი სტუდენტებისთვის ყველაზე პოპულარული ქვეყნებია გერმანია, პოლონეთი და ლიტვა. გერმანია უპირობო ლიდერია, სადაც გაცვლით პროგრამებში მონაწილე სტუდენტების თითქმის 19% სწავლობდა. ასევე იზრდება ინტერესი ესტონეთისა და ჩინეთის მიმართ.

რა არის საზღვარგარეთ სწავლის ხელისშემშლელი ძირითადი მიზეზები ქართველი სტუდენტებისთვის?

გამოკითხვების თანახმად, მთავარი მიზეზებია ფინანსური პრობლემები (16%), უცხო ენის არასაკმარისი ცოდნა (11%) და რთული სავიზო რეგულაციები (10%). ეს ბარიერები ხშირად ხელს უშლის სტუდენტებს, გამოიყენონ საერთაშორისო განათლების შესაძლებლობები.

როგორ შეიძლება საქართველოში უმაღლესი განათლების უფასოდ მიღება 2026 წლიდან?

2026 წლის 1 ივლისიდან საქართველოს მოქალაქეებისთვის სახელმწიფო უნივერსიტეტებში სწავლა ყველა საფეხურზე (ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა, დოქტორანტურა) უფასო ხდება. ამისთვის საჭიროა, წარმატებით ჩააბაროთ ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე და ჩაირიცხოთ აკრედიტებულ სახელმწიფო უმაღლეს სასწავლებელში.

სად შემიძლია უნივერსიტეტში ფსიქოლოგიური დახმარების მიღება?

ბევრი უნივერსიტეტი, მათ შორის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და თბილისის სამედიცინო აკადემია, სტუდენტებს უფასო ფსიქოლოგიური კონსულტაციის სერვისებს სთავაზობს. ამისთვის უნდა მიმართოთ თქვენი უნივერსიტეტის სტუდენტთა მხარდაჭერის ან ფსიქოლოგიური კონსულტაციის ცენტრს.

რა სახის დაფინანსებას სთავაზობენ უცხოური უნივერსიტეტები ქართველ სტუდენტებს, მაგალითად, ესტონეთში?

ესტონეთში, ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი (TalTech) ქართველ სტუდენტებს სთავაზობს სრულ სასწავლო გრანტებს, რომლებიც ფარავს სწავლის საფასურს, ასევე სტიპენდიებს ცხოვრების ხარჯებისთვის. ბევრი ევროპული უნივერსიტეტი მსგავს შესაძლებლობებს Erasmus+ პროგრამის ფარგლებშიც იძლევა.

რამდენად კმაყოფილები არიან სტუდენტები საზღვარგარეთ სწავლის პირობებით?

კვლევები კმაყოფილების მაღალ დონეს აჩვენებს. მაგალითად, ესტონეთში საერთაშორისო სტუდენტების 97% კმაყოფილია კარიერული პერსპექტივით, 96% – უსაფრთხო გარემოთი, ხოლო 85% – ცხოვრების ხარჯებით. ეს ადასტურებს, რომ სწორი არჩევანის შემთხვევაში, გამოცდილება უმეტესად დადებითია.

რა არის E-PSY პროექტი?

E-PSY ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტია, რომლის მიზანია საქართველოს უნივერსიტეტებში სტუდენტების სოციალური და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის სერვისების გაძლიერება. პროექტის ფარგლებში იქმნება ონლაინ პლატფორმები და ტრენინგები, რათა ფსიქოლოგიური დახმარება კიდევ უფრო ხელმისაწვდომი გახდეს.

სანამ ამ რჩევებს პრაქტიკაში გამოიყენებთ, გახსოვდეთ, რომ აკადემიური წერისას მარტო არ ხართ. სცადეთ referati.ai — ხელოვნური ინტელექტი, რომელიც ქართულ ენაზე აკადემიური ნაშრომების მომზადებაში დაგეხმარებათ.