კონსპექტი
იმანუელ კანტის კონსპექტი - შთას კონსპექტები
29 მაისი 20266 წუთში წასაკითხი

სარჩევი
ეს კონსპექტი იმანუელ კანტის (Immanuel Kant) ფილოსოფიის მოკლე მიმოხილვაა, რომელიც უმთავრესად მის ტექსტს, „რა არის განმანათლებლობა?“, ეყრდნობა. აქ განხილულია, თუ რას ნიშნავს კანტისთვის განმანათლებლობა, როგორც ადამიანის მიერ საკუთარი უმწიფრობიდან გამოსვლა. მთავარი ყურადღება გონების საჯარო და კერძო მოხმარების ცნებებზე მახვილდება, რომლებიც თავისუფალი საზოგადოების საფუძველს ქმნის. კანტის მიხედვით, კაცობრიობა ჯერ განათლებულ ეპოქაში არ ცხოვრობს, თუმცა განმანათლებლობის ეპოქაში კი იმყოფება, რაც ნელ, ევოლუციურ პროგრესს გულისხმობს და არა რევოლუციურ ძვრებს.
ვინ იყო იმანუელ კანტი და რა არის მისი „კოპერნიკისებური შემოტრიალება“?
იმანუელ კანტი (1724-1804) თანამედროვე ფილოსოფიის ერთ-ერთი უდიდესი ფიგურაა, რომლის ნაშრომმა „წმინდა გონების კრიტიკა“ (1781) ფილოსოფიური აზროვნების ენა შეცვალა. მისი იდეები მე-19 და მე-20 საუკუნეების ფილოსოფიის განვითარებას დაედო საფუძვლად. კანტმა მოახდინა ე.წ. „კოპერნიკისებური შემოტრიალება“: მანამდე თუ მიიჩნეოდა, რომ ჩვენი ცოდნა საგნებს უნდა შეესაბამებოდეს, კანტმა პირიქით აჩვენა, რომ საგნები ჩვენი გონების სტრუქტურებს ერგებიან.
კანტი დაიბადა და მთელი ცხოვრება კიონიგსბერგში (დღევანდელი კალინინგრადი) გაატარა, სადაც უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. იგი ცხოვრების მკაცრი წესით იყო ცნობილი — იმდენად პუნქტუალური, რომ მეზობლები მის ყოველდღიურ სეირნობაზე საათებს ასწორებდნენ. მისი გავლენა ფილოსოფიის თითქმის ყველა დარგზე ვრცელდება, მეტაფიზიკიდან პოლიტიკურ ფილოსოფიამდე, და მას მნიშვნელოვანი აღმოჩენები ჰქონდა ასტრონომიაშიც. კანტის ცნობილი სიტყვებია: „ორი რამ აღავსებს ჩემს სულს სულ უფრო მზარდი განცვიფრებითა და მოწიწებით...: ვარსკვლავებით მოჭედილი ცა ჩემს ზემოთ და მორალური კანონი ჩემში“. მისი შემოქმედება წინარეკრიტიკულ და კრიტიკულ პერიოდებად იყოფა, სადაც სწორედ მეორე პერიოდში შეიმუშავა მან თავისი რევოლუციური ფილოსოფია.
რა იყო განმანათლებლობის ეპოქა?
განმანათლებლობა, იგივე „გონების ხანა“, მე-17 და მე-18 საუკუნეების ინტელექტუალური მოძრაობა იყო, რომელიც მთელ ევროპას მოედო. იგი მეცნიერული რევოლუციის (გალილეო, ნიუტონი) შედეგად წარმოიშვა და გონებისადმი უდიდესი რწმენით ხასიათდებოდა. განმანათლებლები, როგორებიც იყვნენ ვოლტერი, დიდრო და სხვები, უმეცრებას, ცრურწმენასა და ობსკურანტიზმს ებრძოდნენ. მათი მიზანი საზოგადოებაში თავისუფლების, ტოლერანტობისა და თანასწორობის ღირებულებების დამკვიდრება იყო.
ეს მოძრაობა რაციონალისტური და ჰუმანისტური გახლდათ — მის ცენტრში ადამიანი და მისი გონება იდგა. განმანათლებლობის სამი მთავარი ცნება ბუნება, ადამიანი და გონება იყო. გერმანიაში ეს პერიოდი დაახლოებით 1720-1780-იან წლებში გრძელდებოდა. მოაზროვნეები, აგრეთვე, „ბუნებრივი რელიგიის“ იდეის ჩამოყალიბებას ცდილობდნენ, რომელიც დოგმებისგან თავისუფალი და ტოლერანტობაზე დაფუძნებული უნდა ყოფილიყო. კანტი ამ მოძრაობის მნიშვნელოვანი ნაწილია, თუმცა მისი ფილოსოფიური სისტემა ბევრად სცდება განმანათლებლობის იდეებს. მისი ნაშრომი „რა არის განმანათლებლობა“ (1784) სწორედ ამ ეპოქის ერთგვარ მანიფესტად იქცა.
მზად ხარ საკუთარი ნაშრომის დასაწერად?
Referati AI სულ რამდენიმე წუთში შეგიდგენს სრულად დაფორმატებულ აკადემიურ ნაშრომს რეალური ციტატებით.


