Akademik bir yazı hazırlarken kaynak gösterme kuralları, özellikle APA stili, ilk başta biraz göz korkutucu olabilir. Neyse ki, Amerikan Psikoloji Birliği'nin 2019'da yayımladığı 7. sürüm, süreci önemli ölçüde basitleştirdi. Bu yeni sürümle birlikte metin içi atıflarda "vd." kullanımı standartlaştı, yayıncı konumu gibi detaylar kaldırıldı ve dijital kaynakların gösterimi çok daha pratik hale geldi. Bu yazıda, APA 7 ile gelen temel değişiklikleri ve kaynakçanızı hatasız hazırlamanın püf noktalarını adım adım, pratik örneklerle ele alacağız.
APA stili nedir ve akademik yazımda neden bu kadar önemlidir?
APA stili, adını Amerikan Psikoloji Birliği'nden (American Psychological Association) alan ve özellikle sosyal bilimler, eğitim gibi alanlarda kullanılan bir atıf ve formatlama kılavuzudur. Amacı, bilimsel iletişimi standartlaştırarak metinlerinizi daha açık, tutarlı ve okunaklı kılmaktır. Bu sayede okurlar, fikirlerinizin akışını rahatça takip edebilir ve kullandığınız kaynaklara kolayca ulaşabilir.
APA, sadece kaynakçanın nasıl yazılacağını değil, başlık seviyelerinden tablo sunumuna kadar metnin bütün biçimini düzenler. İlk olarak 1929'da yayımlanan bu sistem, çalışmanızın bilimsel ciddiyetini ve güvenilirliğini artırır. Fikrinizin özgünlüğü kadar, onu sunuş biçiminiz de akademik dünyada büyük önem taşır. APA gibi standart bir stili doğru kullanmak, aynı zamanda intihalden kaçınmanıza da yardımcı olan temel bir adımdır.
APA, MLA ve Chicago gibi birçok atıf stilinden sadece biridir. Hangi stili kullanmanız gerektiği genellikle bölümünüzün, derginizin veya danışmanınızın beklentilerine bağlıdır. Projenize başlamadan önce bu gereklilikleri mutlaka kontrol edin.
APA 7, bir önceki sürüme göre ne gibi yenilikler getirdi?
Kendi makaleni yazmaya hazır mısın?
Referati AI, gerçek atıflarla akademik bir makaleyi dakikalar içinde araştırmana, yapılandırmana ve biçimlendirmene yardımcı olur.
2019'da yayımlanan APA 7. sürüm, on yıldır kullanılan 6. sürüme kıyasla süreci oldukça basitleştirdi. En pratik değişikliklerden biri metin içi atıflarda yaşandı: artık üç veya daha fazla yazarı olan bir çalışmaya atıf yaparken, ilk seferden itibaren yazar soyadından sonra "vd." kısaltmasını kullanıyoruz. Bu, metnin akıcılığını artırıyor.
Kaynak listesinde de önemli güncellemeler var. Basılı kitaplar için yayıncının bulunduğu şehri belirtme zorunluluğu kalktı. Ayrıca, bir eserin 20 yazarı varsa, kaynakçada hepsinin adı listeleniyor; 21 ve üzeri yazar varsa ilk 19 yazardan sonra üç nokta (...) konulup son yazar ekleniyor. Dijital kaynaklar için de "DOI:" etiketi ve "Alınan" (Retrieved from) ifadesi çoğu durumda kullanımdan kalktı. Farklar oldukça net.
Aşağıdaki tablo, APA 6 ve APA 7 arasındaki temel farkları özetliyor:
Makale formatında ve görsel düzende neler değişti?
APA 7, sadece atıf kurallarını değil, yazınızın genel görünümünü de modernize etti. Belki de en güzel yenilik, yazı tipi konusundaki esneklik oldu. Artık yalnızca Times New Roman 12 puntoya bağlı değilsiniz. APA 7 ile birlikte Calibri 11, Arial 11, Lucida Sans Unicode 10 ve Georgia 11 gibi ekran okuması daha kolay olan modern yazı tipleri de kabul ediliyor. Bu, yazarlara daha fazla seçenek sunuyor.
Öğrenci ödevleri için gelen bir diğer kolaylık ise üstbilgi (running head) ile ilgili. APA 6’da her sayfanın sol üstünde “Running head: BAŞLIK” ifadesi zorunluyken, APA 7’de öğrenci çalışmaları için bu gereklilik tamamen kaldırıldı. Artık profesyonel makalelerde bile üstbilgi kullanılırken "Running head:" ön eki yazılmıyor. Bu küçük ama etkili değişiklikler, biçimlendirme sürecini özellikle öğrenciler için çok daha basit hale getiriyor.
Dijital ve çevrimiçi kaynakları gösterirken nelere dikkat etmeliyim?
APA 7, dijital kaynakların gösterimini çağın gereklerine uygun olarak oldukça pratikleştirdi. Artık bir web sitesinden aldığınız kaynağın URL'sinin başına "Alındığı adres:" veya "Retrieved from" gibi ifadeler eklemenize gerek kalmadı. Tek istisna, içeriği zamanla değişebilecek (örneğin bir wiki sayfası gibi) kaynaklar için erişim tarihini belirtmeniz gereken durumlar. DOI numaraları da artık standart bir URL gibi "https://doi.org/" ön ekiyle yazılıyor.
Web sitelerini kaynak gösterirken de birkaç yeni kural var. Artık kaynakça girdisine, yazarla aynı değilse, web sitesinin adını da eklemeniz gerekiyor. Web sayfasının başlığı italik yazılırken, web sitesinin adı düz metin olarak kalıyor. Bu ayrım, okuyucunun kaynağı daha net anlamasına yardımcı olur.
DOI Numarası Olan Bir Dergi Makalesi:
Grady, J. S., Her, M., Moreno, G., Perez, C., & Yelinek, J. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185
APA stilinin sadece virgüller ve tarihlerden ibaret olmadığını gösteren en önemli güncellemelerden biri, kapsayıcı dile verdiği önemdir. APA 7 Kılavuzu, araştırmacıları yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken veya engellilik gibi özelliklere dayalı yaftalamalardan kaçınmaya teşvik eder. Amaç, bireylere saygılı ve onları doğru temsil eden bir dil kullanmaktır. Bu çok değerli bir adımdır.
Bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri, cinsiyeti bilinmeyen veya konuyla ilgisi olmayan bir kişiden bahsederken tekil "they" zamirinin (Türkçede doğrudan karşılığı olmasa da 'o' zamirinin cinsiyetsiz kullanımı) resmi olarak kabul edilmesidir. Bu, "his or her" gibi hantal ifadelerden kaçınarak daha akıcı ve kapsayıcı bir anlatım sunar. Bu durum, dilin yaşayan bir varlık olduğunu ve akademik standartların da toplumsal hassasiyetlere uyum sağladığını gösterir.
Yazılarınızda kişilerden bahsederken "hasta" yerine "… tanısı almış birey", "engelliler" yerine "engeli bulunan bireyler" gibi "önce insan" dilini kullanmaya özen gösterin. Bu, APA'nın kapsayıcılık ruhuyla tamamen uyumludur.
Sıkça Sorulan Sorular
APA stili en çok hangi alanlarda kullanılır?
APA stili en yaygın olarak sosyal bilimlerde kullanılır. Psikoloji, sosyoloji, eğitim, iletişim, işletme ve hemşirelik gibi disiplinlerdeki akademik makaleler, tezler ve raporlar genellikle APA formatında yazılır. Ancak kullanımı bu alanlarla sınırlı kalmaz.
APA stilinin en güncel sürümü ne zaman yayınlandı?
APA stilinin en güncel versiyonu olan 7. Sürüm (APA 7th Edition), 2019 yılının Ekim ayında yayınlanmıştır. Bu sürüm, 2009'da çıkan 6. sürümün yerini alarak birçok kuralı basitleştirmiş ve dijital kaynaklara daha uyumlu hale getirmiştir.
Metin içi atıflarda en temel değişiklik nedir?
APA 7 ile gelen en temel değişiklik, üç veya daha fazla yazarı olan çalışmalar içindir. Artık bu tür bir kaynağa metin içinde ilk kez atıf yaparken bile sadece ilk yazarın soyadını ve ardından "vd." (İngilizcede "et al.") kısaltmasını kullanırsınız.
DOI ve URL'leri APA 7'ye göre nasıl yazmalıyım?
APA 7'de DOI numaraları artık "https://doi.org/" ön ekini alarak tam bir URL gibi yazılır; "DOI:" etiketi kullanılmaz. Normal web sitesi URL'lerinin başına ise, içeriğin değişme ihtimali yoksa, "Alındığı adres" gibi ifadeler eklenmez.
APA 7'de hangi yazı tiplerine izin veriliyor?
APA 7, yazı tipi konusunda daha fazla esneklik sunar. Geleneksel Times New Roman 12 puntodan başka; Calibri 11, Arial 11, Lucida Sans Unicode 10 ve Georgia 11 gibi okunabilirliği yüksek, sans-serif ve serifli yazı tiplerinin kullanımına izin verir.
Öğrenci ödevlerinde "üstbilgi" (running head) kullanmak zorunlu mu?
Hayır, APA 7'ye göre öğrenci ödevlerinde ve tezlerinde "üstbilgi" (running head) kullanma zorunluluğu kaldırılmıştır. Üstbilgi kullanımı, yalnızca profesyonel dergilere gönderilecek makaleler için bir gereklilik olarak devam eder ve bu durumlarda da "Running head:" ön eki kullanılmaz.
Kapsayıcı dil kullanırken "they" zamiri ne anlama geliyor?
APA 7, cinsiyeti bilinmeyen, belirtilmeyen veya konumuzla ilgisi olmayan bir bireyden bahsederken tekil "they" zamirinin kullanımını onaylar. Bu, "o" zamirinin cinsiyet belirtmeyen bir formu olarak, "onun/onunki" gibi ifadeler yerine daha akıcı ve kapsayıcı bir alternatif sunar.
Akademik metinlerinizi yazarken kaynakça ve atıf yönetimiyle zaman kaybetmek istemiyorsanız, Türkçe akademik yazım için geliştirilmiş yapay zekâ aracı referati.ai'yi deneyebilirsiniz. APA 7 kurallarını sizin için otomatik olarak uygular.
