Ի՞նչ ներառել ավարտական աշխատանքի հավելվածներում
Բովանդակություն
Ավարտական աշխատանքի հավելվածները պետք է պարունակեն միայն լրացուցիչ, երկրորդական նյութեր, որոնք օգնում են խորանալ հետազոտության մեջ, բայց որոնց բացակայությունը չի խանգարում հիմնական փաստարկը հասկանալուն։ Հավելվածում տեղադրվում են չմշակված տվյալներ, հարցաթերթիկների լրիվ տարբերակները, հարցազրույցների տառադարձումները կամ իրավական փաստաթղթերի պատճենները։ Հիշեք, որ յուրաքանչյուր հավելված պետք է հղվի հիմնական տեքստից, սկսվի նոր էջից և ունենա հստակ վերնագիր («Հավելված Ա», «Հավելված Բ»)։ Երբեք մի՛ օգտագործեք հավելվածը՝ ծավալի սահմանափակումը շրջանցելու համար։
Ի՞նչ նպատակ ունեն հավելվածները գիտական աշխատանքում
Ավարտական աշխատանքում հավելվածների հիմնական նպատակը երկրորդական նյութերը (օրինակ՝ չմշակված տվյալներ, հարցաթերթիկներ) հիմնական տեքստից առանձնացնելն է։ Սա թույլ է տալիս հիմնական փաստարկը պահել հակիրճ ու ընթեռնելի, մինչդեռ լրացուցիչ տեղեկությունը հասանելի է մնում նրանց, ովքեր ուզում են խորանալ մանրամասների մեջ։
Պատկերացրեք՝ դուք բարդ վիճակագրական վերլուծություն եք ներկայացնում։ Եթե բոլոր չմշակված տվյալների աղյուսակները, հաշվարկներն ու երկրորդական գրաֆիկները տեղադրեք հիմնական գլխում, դա կխախտի ընթերցանության սահուն ընթացքը և ընթերցողին կշեղի հիմնական փաստարկից։ Հավելվածները լուծում են այս խնդիրը։ Դրանք այդ օժանդակ, բայց կարևոր տեղեկությունը տեղափոխում են աշխատանքի վերջ՝ այն հասանելի դարձնելով նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորամուխ լինել ձեր հետազոտության մեթոդաբանության կամ տվյալների մեջ։ Այսպիսով՝ հիմնական տեքստը մնում է կենտրոնացած եզրակացությունների վրա, իսկ հավելվածները ծառայում են որպես ապացուցողական բազա։
Լավ կազմակերպված հավելվածները նաև խոսում են հետազոտության թափանցիկության մասին։ Դրանք հնարավորություն են տալիս այլ գիտնականներին ստուգել ձեր եզրահանգումները կամ նույնիսկ վերարտադրել ձեր հետազոտությունը։ Սա ակադեմիական ազնվության կարևորագույն սկզբունք է։ Երբ դուք տրամադրում եք ձեր հարցաթերթիկները, հարցազրույցների ուղեցույցները կամ չմշակված տվյալները, ցույց եք տալիս, որ թաքցնելու ոչինչ չունեք։ Դա վստահություն է ներշնչում։
Միշտ ստուգեք ձեր բուհի կամ ֆակուլտետի մեթոդական ուղեցույցը։ Հաճախ համալսարանները հավելվածների ձևավորման վերաբերյալ իրենց սեփական, հատուկ պահանջներն են ունենում, որոնք կարող են մի փոքր տարբերվել ընդհանուր ընդունված APA կամ MLA ոճերից։
Ո՞ր նյութերը պետք է տեղադրել հավելվածում, և որո՞նք՝ ոչ
Որոշելու համար, թե որ նյութը պետք է տեղադրել հավելվածում, առաջնորդվեք մեկ պարզ սկզբունքով. եթե տեղեկությունն անհրաժեշտ է ձեր թեզը հասկանալու համար, այն պետք է մնա հիմնական տեքստում։ Հավելվածում տեղադրեք միայն օժանդակ նյութեր՝ չմշակված տվյալների աղյուսակներ, հարցաթերթիկների ամբողջական տարբերակներ կամ հարցազրույցների տառադարձումներ։ Ցանկացած տեղեկություն, որն ուղղակիորեն չի պաշտպանում ձեր հիմնական թեզը, կարող է տեղափոխվել հավելված։
Ստորև ներկայացված է, թե ինչ կարելի է և ինչ չի կարելի ներառել հավելվածներում։
| Ինչ ներառել հավելվածում | Ինչ չներառել հավելվածում |
|---|---|
| Չմշակված տվյալներ։ Լաբորատոր փորձերի արդյունքների երկար ցուցակներ, հարցումների պատասխանների ամբողջական աղյուսակներ։ | Հիմնական աղյուսակներ և գրաֆիկներ։ Այն տվյալները, որոնք ուղղակիորեն ցուցադրում են ձեր եզրակացությունը, պետք է մնան տեքստում։ |
| Հետազոտական գործիքներ։ Հարցաթերթիկների կամ հարցումների ամբողջական օրինակներ, հարցազրույցների տառադարձումներ։ | Գրականության վերլուծություն։ Ամբողջական գլուխներ կամ դրանց մասերը, որոնք չեն տեղավորվել ծավալի սահմանափակման մեջ, չի կարելի «թաքցնել» հավելվածում։ |
| Նամակագրություն և թույլտվություններ։ Հեղինակային իրավունքով պաշտպանված նյութ օգտագործելու թույլտվության նամակ, էթիկական հանձնաժողովի եզրակացություն։ | Հիմնական մեթոդաբանության նկարագրություն։ Մեթոդի նկարագրությունը պետք է լինի հիմնական տեքստում, հավելվածում կարող են լինել միայն լրացուցիչ մանրամասներ։ |
| Քիչ կարևոր գծագրեր կամ նկարներ։ Երկրորդական նշանակության տեսողական նյութեր, որոնք ծանրաբեռնում են հիմնական տեքստը։ | Եզրակացություններ կամ վերլուծություն։ Հավելվածը տվյալների պահեստ է, ոչ թե դրանց մեկնաբանման վայր։ |
| Հապավումների ցանկ կամ բառարան (եթե այն չկա աշխատանքի սկզբում)։ | Աշխատանքի կառուցվածքի համար կրիտիկական որևէ բան։ |
Ենթադրենք, դուք սոցիոլոգիական հետազոտություն եք անցկացրել ուսանողների շրջանում։ Հիմնական տեքստում կներկայացնեք ամփոփ վերլուծությունը, օրինակ՝ «Հարցվածների 65 %-ը նշել է X գործոնը»։ Իսկ հարցման բոլոր 150 պատասխանների չմշակված տվյալները պարունակող աղյուսակը և հարցաթերթիկի ամբողջական տեքստը կտեղադրեք հավելվածում։
Ինչպե՞ս ճիշտ ձևավորել և կառուցել հավելվածները
Ավարտական աշխատանքի հավելվածները ձևավորելիս պետք է հետևել հստակ կանոնների։ Յուրաքանչյուր հավելված սկսվում է նոր էջից, ունի պիտակ (օրինակ՝ «Հավելված Ա») և նկարագրական վերնագիր։ Ամենակարևորը՝ հիմնական տեքստում պարտադիր պետք է հղում լինի յուրաքանչյուր հավելվածին, որպեսզի ընթերցողը հասկանա դրա նշանակությունը։
Ահա քայլ առ քայլ ուղեցույց, թե ինչպես կառուցել հավելվածները.
- Տեղադրում։ Հավելվածները միշտ տեղադրվում են աշխատանքի հիմնական մասից և օգտագործված գրականության ցանկից հետո։ Օրինակ՝ որոշ համալսարանների ուղեցույցներում հավելվածների բաժինը գալիս է գրականության ցանկից հետո և նախորդում է համառոտագրին (անոտացիա) ու ինքնակենսագրականին։
- Պիտակավորում։ Եթե ունեք մեկից ավելի հավելված, դրանք պիտակավորեք տառերով՝ «Հավելված Ա», «Հավելված Բ», «Հավելված Գ» և այլն։ Եթե ունեք միայն մեկ հավելված, այն պարզապես վերնագրեք «Հավելված»՝ առանց տառի։
- Վերնագիր։ Յուրաքանչյուր հավելված պետք է ունենա նկարագրական վերնագիր, որը հստակ ցույց է տալիս դրա բովանդակությունը։ Օրինակ՝ «Հավելված Ա։ Հարցազրույցի հարցերի ուղեցույց» կամ «Հավելված Բ։ Ռեգրեսիոն վերլուծության չմշակված տվյալներ»։
- Հղում տեքստում։ Հիմնական տեքստում պարտադիր պետք է հղում լինի յուրաքանչյուր հավելվածին։ Սա արդարացնում է դրա առկայությունը։ Հղումը սովորաբար տրվում է փակագծերում, օրինակ՝ «Հարցման ամբողջական արդյունքները ներկայացված են Հավելված Գ-ում»։
- Էջերի համարակալում։ Սովորաբար հավելվածների էջերի համարակալումը շարունակում է հիմնական տեքստի համարակալումը։ Սակայն որոշ ոճեր կամ համալսարաններ կարող են պահանջել առանձին համարակալում (օրինակ՝ Ա-1, Ա-2, Բ-1 և այլն)։
Ի՞նչ տարածված սխալներից պետք է խուսափել հավելվածները պատրաստելիս
Ավարտական աշխատանքի հավելվածները կազմելիս ամենատարածված սխալը դրանք «աղբաման» օգտագործելն է՝ ծավալի սահմանափակումը շրջանցելու համար։ Երբեք մի՛ տեղափոխեք հիմնական վերլուծության կամ մեթոդաբանության մասերը հավելված։ Այլ տարածված սխալներ են անհղում հավելվածները և ձևավորման անհետևողականությունը։
Ահա մի քանի սխալ, որոնցից պետք է զգույշ լինել.
- Հավելվածը որպես ծավալի լրացում օգտագործելը։ Սա թերևս ամենամեծ սխալն է։ Եթե ձեր աշխատանքի հիմնական մասերը (օրինակ՝ գրականության վերլուծության կամ մեթոդաբանության մի հատված) տեղափոխեք հավելված, գրախոսը դա կնկատի։ Հիշեք, հավելվածը նախատեսված է միայն լրացուցիչ, ֆոնային նյութի համար։
- Առանց հղումների հավելվածներ ավելացնելը։ Եթե ձեր հիմնական տեքստում հղում չկա որևէ հավելվածի, ապա այդ հավելվածն ավելորդ է։ Ընթերցողը պետք է հասկանա, թե ինչու և որտեղ է պետք դիմել այդ լրացուցիչ տեղեկությանը։
- Անհետևողական ձևավորումը։ Հավելվածների ձևավորումը պետք է լինի հետևողական։ Եթե «Հավելված Ա»-ն ունի վերնագիր և համարակալված էջեր, ապա «Հավելված Բ»-ն պետք է ունենա նույն կառուցվածքը։ Տարբեր ձևաչափերի խառնուրդը անփույթ տպավորություն է թողնում։
- Ձևավորման ոճերի խառնումը։ APA, MLA և Chicago ոճերն ունեն հավելվածների ձևավորման իրենց կանոնները։ Օրինակ՝ APA ոճում վերնագիրը կենտրոնացված է և թավատառ, մինչդեռ Chicago ոճում՝ ոչ։ Մի ոճից մյուսին անցնելը կամ դրանք խառնելը լուրջ սխալ է։ Ընտրեք մեկ ոճ և հետևեք դրա կանոններին ամբողջ աշխատանքում։
Երբեք մի՛ օգտագործեք հավելվածը՝ ծավալի սահմանափակումը շրջանցելու նպատակով։ Եթե գրախոսը նկատի, որ աշխատանքի հիմնական փաստարկի մի մասը տեղափոխվել է հավելված, դա կարող է լուրջ հիմք լինել աշխատանքը ցածր գնահատելու կամ վերամշակման ուղարկելու համար։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ո՞րն է հավելվածների հիմնական նպատակը ավարտական աշխատանքում։
Ավարտական աշխատանքի հավելվածների հիմնական նպատակը լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրելն է՝ առանց հիմնական տեքստը ծանրաբեռնելու։ Դրանք օգնում են պահպանել հետազոտության թափանցիկությունը, թույլ տալով ընթերցողին ստուգել տվյալները կամ մեթոդները, սակայն աշխատանքի հիմնական փաստարկը պետք է հասկանալի լինի առանց դրանց։
Ո՞ր նյութերը չպետք է հայտնվեն հավելվածում։
Հավելվածում չպետք է տեղադրվի որևէ նյութ, որը կրիտիկական է հիմնական փաստարկը հասկանալու համար։ Դրանք են հիմնական աղյուսակները, գրականության վերլուծության գլուխները, մեթոդաբանության հիմնական նկարագրությունը և եզրակացությունները։ Հավելվածը վերլուծության կամ մեկնաբանության վայր չէ, այն տվյալների պահեստ է։
Ինչպե՞ս պետք է ձևավորվեն հավելվածները։
Յուրաքանչյուր հավելված պետք է սկսվի նոր էջից, ունենա պիտակ (օրինակ՝ «Հավելված Ա») և նկարագրական վերնագիր։ Էջերի համարակալումը սովորաբար շարունակում է հիմնական տեքստի համարակալումը, սակայն որոշ բուհական ուղեցույցներ կարող են պահանջել առանձին համարակալում (օրինակ՝ Ա-1, Ա-2)։
Արդյո՞ք պարտադիր է հղում կատարել յուրաքանչյուր հավելվածին հիմնական տեքստում։
Այո, պարտադիր է։ Յուրաքանչյուր հավելված պետք է առնվազն մեկ անգամ հիշատակվի հիմնական տեքստում (օրինակ՝ «տե՛ս Հավելված Բ»)։ Եթե տեքստում հղում չկա, նշանակում է՝ տվյալ հավելվածն ավելորդ է և պետք է հեռացվի, քանի որ դրա առկայությունն արդարացված չէ։
Ի՞նչ տեղ են զբաղեցնում հավելվածները աշխատանքի ընդհանուր կառուցվածքում։
Ավարտական աշխատանքում հավելվածները գալիս են հիմնական մասից (ներառյալ եզրակացությունները) և օգտագործված գրականության ցանկից անմիջապես հետո։ Դրանք սովորաբար նախորդում են այնպիսի բաժինների, ինչպիսիք են աշխատանքի համառոտագիրը (անոտացիա) կամ հեղինակի ինքնակենսագրականը (CV)։
Կարելի՞ է հավելվածներն օգտագործել ծավալի սահմանափակումը շրջանցելու համար։
Ո՛չ, միանշանակ չի կարելի։ Հավելվածները նախատեսված չեն հիմնական բովանդակությունը, որը չի տեղավորվել բառերի սահմանափակման մեջ, «թաքցնելու» համար։ Նման մոտեցումը համարվում է ակադեմիական անազնվություն և կարող է բացասաբար անդրադառնալ աշխատանքի գնահատականի վրա։
Տարբե՞ր են արդյոք հավելվածների ձևավորման կանոնները APA, MLA, Chicago ոճերում։
Այո, հիմնական ակադեմիական ոճերն ունեն հավելվածների ձևավորման իրենց կանոնները։ APA, MLA և Chicago ոճերը տարբերվում են վերնագրերի ձևավորման, տեքստում հղում կատարելու և էջերի համարակալման մանրամասներով։ Կարևոր է ընտրել մեկ ոճ և հետևողականորեն կիրառել այն։
Փորձեք referati.ai-ն՝ ակադեմիական գրելու համար ստեղծված արհեստական բանականություն։
