İklim Değişikliğinin Türkiye'deki Su Kaynaklarına Etkisi

Sanayi devriminden bu yana insan faaliyetleri kaynaklı sera gazı birikimindeki artış, küresel ölçekte bir sıcaklık artışına ve buna bağlı iklim değişikliğine yol açmıştır (BİRPINAR, 2018, s. 2; Karaman ve Gökalp, 2010, s. 59). Sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimler, iklim koşullarından doğrudan etkilenen hidrolojik sistemde buharlaşma, toprak nemi, kar erimesi ve yüzey akışı gibi unsurları yeniden şekillendirmektedir (KALKINMA BAKANLIĞI, 2018, s. 23). İklim sistemindeki bu istikrarsızlaşma, dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık ve sel gibi aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırarak su kaynaklarının hem miktarını hem de kalitesini tehdit etmektedir (Karaman ve Gökalp, 2010, s. 63; KILIÇ, 2008, s. 15).

İklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedileceği öngörülen Akdeniz Havzası’nda yer alan Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle yüksek riskli ülkeler arasında sayılmaktadır (YILDIRIM COŞGUN, 2023, s. 143). Yarı kurak iklim özelliklerine sahip olan ve yağış rejimi bölgelere göre büyük farklılıklar gösteren Türkiye, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı oldukça kırılgandır (Taşkın, 2022, s. 471). Nitekim Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir yıllık su miktarı 2000 yılında 1.652 m³ iken bu rakamın 2020 yılında 1.346 m³’e gerilemiş olması, ülkenin hâlihazırda su sıkıntısı yaşayan ülkeler arasında olduğunu göstermektedir (Taşkın, 2022, s. 470).

Kötümser senaryolara göre Türkiye genelinde ortalama sıcaklık artışlarının yüzyılın sonunda 5,9°C’ye ulaşması ve yağışların özellikle Ege, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde önemli ölçüde azalması beklenmektedir (YILDIRIM COŞGUN, 2023, s. 141; Aktas, 2014, s. 4).

Türkiye de bu küresel pazarda önemli bir aktör olmak için son yıllarda ciddi adımlar…