Türkiye'de Sağlık Turizminin Gelişimi ve Ekonomik Etkileri

Küreselleşme, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sermaye, mal ve hizmet akışkanlığını artırarak dünya ekonomisinin yapısını kökten dönüştürmüştür. Bu dönüşüm en çok turizm sektöründe hissedilmiştir. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütüne (UNWTO) göre turizm, dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen endüstrilerinden biri hâline gelmiştir (KOSTAK, 2007, s. 20). Ulaşım ve iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler, yükselen yaşam standartları ve sınırlar arası geçirgenliğin artması gibi faktörler uluslararası turizm hareketlerini kitleselleştirmiş, bu da ülkeleri hem birer destinasyon hem de turizm pazarından daha fazla pay almak için rekabet eden ekonomik aktörler olarak konumlandırmıştır (KOSTAK, 2007, s. 21).

Bu rekabet ortamında ülkeler, geleneksel “deniz, kum, güneş” üçgenine dayalı kitle turizminin ötesine geçerek daha yüksek katma değer yaratan ve sezonu on iki aya yayan alternatiflere yönelmiştir (KOSTAK, 2007, s. 22; Mert, 2013, s. 4). Bu alternatifler arasında sağlık turizmi, küresel ölçekte artan ekonomik potansiyeliyle ayrışmaktadır. Sağlık turizmi, bireylerin tedavi, rehabilitasyon veya sağlıklarını geliştirme (wellness) amacıyla kendi ülkeleri dışına seyahat etmeleridir (İçöz 2009, s. 2259). Bu seyahatlerin ardında, gelişmiş ülkelerdeki yüksek tedavi maliyetleri, uzun bekleme listeleri ve sigorta kapsamı dışındaki hizmetlere erişim zorluğu gibi itici faktörler bulunmaktadır (Coşkun, 2024, s. 73; Omay, 2013, s. 427). Örneğin, ABD’de 130.000 dolara mal olabilen bir kalp bypass ameliyatı Türkiye’de 11.000-15.000 dolar aralığında yapılabilmektedir; bu durum, maliyet avantajı motivasyonunu somutlaştırmaktadır (Omay, 2013, s. 428).

Sağlık turizmi pazarı bu dinamikler eşliğinde önemli bir büyüme göstermektedir. Pazarın büyüklüğünün 2023 yılında yaklaşık 100 milyar dolara ulaştığı ve yıllık ortalama %15’lik bir büyüme oranıyla 2030’lu yıllarda 700 milyar doları aşmasının beklendiği belirtilmektedir (Tamer, 2026, s. 3; OKUR, 2025, s. 12). Bu pazarın temel oyuncuları Hindistan, Tayland, Singapur ve Malezya gibi Asya ülkeleri ile Macaristan, Meksika ve Brezilya gibi belirli alanlarda uzmanlaşmış destinasyonlardır (Sözeri, 2020, s. 41-43).

Türkiye de bu küresel pazarda önemli bir aktör olmak için son yıllarda ciddi adımlar…